رنکینگ ATP و WTA چگونه محاسبه می‌شود؟
دسته: دانستنی‌ها
تاریخ انتشار: ۱۴۰۵/۴/۲۵
رتبهٔ جهانی بازیکنان از کجا می‌آید؟ توضیح سیستم ۵۲ هفته‌ای، جدول امتیازها، تفاوت رنکینگ با ریس و معنای «دفاع از امتیاز»، به زبان ساده.
هر دوشنبه فهرست تازه‌ای از رتبه‌بندی جهانی تنیس منتشر می‌شود و جای بازیکنان بالا و پایین می‌رود. اما این عددها دقیقاً از کجا می‌آیند؟ برخلاف تصور رایج، رنکینگ تنیس نظر هیچ کمیته یا رأی‌گیری نیست، یک فرمول کاملاً ریاضی و شفاف است. قانون اصلی: بازهٔ ۵۲ هفته‌ای رتبهٔ هر بازیکن، مجموع امتیازهایی است که در ۵۲ هفتهٔ گذشته به‌دست آورده. این نکته مهم‌ترین بخش کل سیستم است: رنکینگ حافظهٔ بلندمدت ندارد ؛ قهرمانی دو سال پیش هیچ امتیازی نمی‌دهد. امتیاز هر تورنمنت دقیقاً یک سال بعد حذف می‌شود و امتیاز امسالِ همان تورنمنت جای آن را می‌گیرد. یعنی رتبهٔ شما همیشه تصویری از یک سال اخیر است، نه کل دوران حرفه‌ای. به همین دلیل بازیکنی که مصدوم می‌شود، حتی بدون آنکه بازی بدی انجام دهد، رتبه‌اش سقوط می‌کند، امتیازهای قدیمی‌اش منقضی می‌شوند و چیزی جایگزینشان نمی‌شود. چند نتیجه شمرده می‌شود؟ همهٔ تورنمنت‌های یک بازیکن جمع نمی‌شود؛ فقط بهترین نتایج او در بازهٔ ۵۲ هفته: ATP (مردان): بهترین ۱۹ نتیجه، شامل چهار گرنداسلم و مسترز ۱۰۰۰ها که برای بازیکنان بالای جدول اجباری‌اند. WTA (زنان): بهترین ۱۶ نتیجه، با ساختار مشابه برای گرنداسلم‌ها و رویدادهای ۱۰۰۰. معنای عملی‌اش این است که شرکت در تورنمنت‌های بیشتر لزوماً امتیاز بیشتر نمی‌دهد؛ نتیجهٔ ضعیف در تورنمنت هفدهم جای نتیجهٔ بهترِ قبلی را نمی‌گیرد. جدول امتیازها ارزش هر تورنمنت به سطح آن بستگی دارد. امتیاز قهرمانی به‌ترتیب: گرنداسلم، ۲۰۰۰ امتیاز (استرالیا، رولان گاروس، ویمبلدون، یو‌اس اوپن) مسابقات پایان فصل، تا ۱۵۰۰ امتیاز (ATP Finals / WTA Finals؛ متغیر، چون امتیاز به تعداد بردهای مرحلهٔ گروهی بستگی دارد) مسترز ۱۰۰۰ / WTA 1000، ۱۰۰۰ امتیاز ATP 500 / WTA 500، ۵۰۰ امتیاز ATP 250 / WTA 250، ۲۵۰ امتیاز در سطوح پایین‌تر، تورهای چلنجر و ITF امتیازهای کمتری می‌دهند؛ این‌ها پله‌های ورود بازیکنان جوان به تور اصلی‌اند. باخت در مراحل مختلف چقدر می‌ارزد؟ امتیاز فقط به قهرمان نمی‌رسد. در یک گرنداسلم، تقریباً: فینالیست ۱۳۰۰، نیمه‌نهایی ۸۰۰، یک‌چهارم نهایی ۴۰۰ و دور اول هم امتیاز کوچکی می‌گیرد. هرچه دورتر بروید، امتیاز بیشتری می‌گیرید. تفاوت Rankings با Race دو فهرست وجود دارد که مرتب با هم اشتباه گرفته می‌شوند: رنکینگ (Rankings) ، بازهٔ متحرک ۵۲ هفته‌ای. همان چیزی است که رتبهٔ رسمی و سیدبندی تورنمنت‌ها را تعیین می‌کند و وقتی می‌گویند «نفر اول جهان» منظور همین است. ریس (Race) ، فقط امتیازهای سال جاری میلادی ، از ژانویه. این فهرست تعیین می‌کند چه کسانی به مسابقات پایان فصل راه پیدا می‌کنند. در ابتدای هر سال، ریس از صفر شروع می‌شود؛ به همین دلیل در ژانویه ممکن است بازیکنی در ریس اول باشد ولی در رنکینگ رتبهٔ دهم را داشته باشد. رتبه‌بندی به‌روز هر دو بخش مردان و زنان را می‌توانید در صفحهٔ رتبه‌بندی جهانی ببینید. «دفاع از امتیاز» یعنی چه؟ این اصطلاح را زیاد در اخبار تنیس می‌شنوید. چون امتیاز هر تورنمنت پس از یک سال منقضی می‌شود، بازیکن باید نتیجهٔ سال گذشته را تکرار کند تا رتبه‌اش ثابت بماند: اگر پارسال قهرمان شده و امسال هم قهرمان شود → امتیازش بدون تغییر می‌ماند. اگر پارسال قهرمان شده و امسال در دور اول ببازد → تقریباً کل ۲۰۰۰ امتیاز را از دست می‌دهد و سقوط می‌کند. اگر پارسال زود حذف شده و امسال خوب پیش برود → امتیاز زیادی اضافه می‌کند و جهش می‌کند. به همین دلیل گاهی بازیکنی مسابقه را می‌برد ولی رتبه‌اش پایین می‌آید، چون سال قبل در همان تورنمنت نتیجهٔ بهتری داشته است. رتبهٔ دونفره جداست رنکینگ دونفره (Doubles) کاملاً مستقل از انفرادی محاسبه می‌شود و بازیکنان می‌توانند در دو فهرست رتبه‌های بسیار متفاوتی داشته باشند. در پروفایل هر بازیکن در بخش بازیکنان ، هر دو رتبه در کنار هم نمایش داده می‌شود. Career High یعنی چه؟ بالاترین رتبهٔ دوران حرفه‌ای (Career-High) بهترین جایگاهی است که بازیکن در طول عمر ورزشی‌اش به آن رسیده. چون رنکینگ فعلی فقط یک سال اخیر را نشان می‌دهد، Career High معیار بهتری برای سنجش اوج یک بازیکن است، و برای همین در پروفایل بازیکنان جداگانه ثبت می‌شود. جمع‌بندی رنکینگ تنیس یک فرمول ساده اما بی‌رحم است: امتیاز جمع کنید، و یک سال بعد همان امتیاز را پس بدهید مگر آنکه دوباره به‌دستش بیاورید. این سیستم پاداش ثبات است، نه یک نتیجهٔ درخشان. برای درک بهتر تورنمنت‌هایی که بیشترین امتیاز را دارند، دانستنی‌های گرنداسلم را بخوانید.
نویسنده: نگار