اصطلاحات تنیس؛ واژه‌نامهٔ کامل برای تماشاگران

دسته: دانستنی‌ها

تاریخ انتشار: ۱۴۰۵/۵/۲۲

واژه‌نامهٔ کامل اصطلاحات تنیس برای تماشاگران تازه‌کار: از ایس و دیوس تا تای‌بریک، دراپ‌شات، سید و واک‌اور، همه در پنج دستهٔ ساده با توضیح یک‌خطی و روشن.

اگر تازه تماشای تنیس را شروع کرده‌اید، معمولاً چیزی که گیج‌کننده است خودِ بازی نیست، بلکه زبان گزارشگر است: یک‌بار می‌گوید «۴۰ مساوی، دیوس»، کمی بعد از «بریک پوینت» حرف می‌زند و آخر ست هم پای «تای‌بریک» وسط می‌آید. در این مطلب مهم‌ترین اصطلاح‌های تنیس را در پنج دستهٔ منطقی مرور می‌کنیم: امتیاز و نتیجه، سرویس، ضربه‌ها، زمین و داوری، و تورنمنت. هر اصطلاح یک توضیح کوتاه و کاربردی دارد، پس بعد از خواندن این متن می‌توانید گزارش هر مسابقه‌ای را بدون سردرگمی دنبال کنید. امتیاز و نتیجه شمارش امتیاز در تنیس با بیشتر ورزش‌ها فرق دارد و همین بخش بیشترین سؤال را برای تماشاگر تازه‌کار می‌سازد. اگر می‌خواهید ساختار کامل گیم، ست و مسابقه را قدم‌به‌قدم یاد بگیرید، راهنمای امتیازدهی در تنیس همین موضوع را مفصل توضیح داده است. لاو (love) : یعنی صفر؛ وقتی گزارشگر می‌گوید «۱۵ بر لاو»، یعنی ۱۵ بر صفر. فیفتین، تِرتی، فورتی (fifteen, thirty, forty) : نام امتیازهای اول تا سوم یک گیم که به‌شکل ۱۵، ۳۰ و ۴۰ اعلام می‌شوند. دیوس (deuce) : تساوی ۴۰ بر ۴۰؛ از این نقطه باید ۲ امتیاز پشت‌سرهم گرفت تا گیم تمام شود. ادونتیج (advantage) : امتیاز اضافه‌ای که بعد از دیوس گرفته می‌شود و یک قدم تا بردن گیم فاصله دارد. گیم (game) : کوچک‌ترین واحد نتیجه؛ برای بردن یک ست معمولاً باید ۶ گیم با اختلاف ۲ گیم برد. هلد سرویس (hold) : وقتی بازیکن گیمی را که خودش سرویس می‌زند می‌برد، یعنی سرویسش را حفظ کرده است. بریک (break) : بردن گیمِ سرویسِ حریف؛ مهم‌ترین لحظهٔ هر ست معمولاً همین‌جاست. بریک پوینت (break point) : امتیازی که اگر گرفته شود، گیم سرویس حریف شکسته می‌شود. تای‌بریک (tie-break) : گیم ویژه‌ای که در تساوی ۶ بر ۶ اجرا می‌شود و برنده باید به ۷ امتیاز با اختلاف ۲ برسد. ست پوینت (set point) : امتیازی که با بردن آن، ست تمام می‌شود. مچ پوینت (match point) : امتیازی که با بردن آن، کل مسابقه تمام می‌شود. استریت ست (straight sets) : بردن مسابقه بدون واگذار کردن حتی یک ست. سرویس؛ شروع هر امتیاز هر امتیاز با سرویس آغاز می‌شود و بخش بزرگی از اصطلاح‌های گزارش هم به همین ضربه مربوط است. ایس (ace) : سرویسی که حریف اصلاً به آن راکت نمی‌زند و مستقیم امتیاز می‌شود. سرویس اول و دوم (first serve, second serve) : هر بازیکن برای هر امتیاز ۲ فرصت سرویس دارد؛ سرویس دوم معمولاً محتاطانه‌تر زده می‌شود. فالت (fault) : سرویس خطا، یعنی توپ به تور می‌خورد یا بیرون از محدودهٔ سرویس فرود می‌آید. دابل فالت (double fault) : خطا در هر ۲ سرویس، که امتیاز را مستقیم به حریف می‌دهد. لِت (let) : وقتی توپ سرویس به تور می‌خورد ولی درست در محوطه فرود می‌آید؛ سرویس بدون جریمه تکرار می‌شود. فوت فالت (foot fault) : پا گذاشتن روی خط هنگام زدن سرویس، که خطا محسوب می‌شود. سرو اند ولی (serve and volley) : سبکی که در آن بازیکن بلافاصله بعد از سرویس به تور حمله می‌کند. ضربه‌ها و شیوهٔ بازی اسم ضربه‌ها بیشتر از هر چیز در گزارش تکرار می‌شود؛ با شناختن این چند واژه، تحلیل بازی برایتان معنا پیدا می‌کند. بسیاری از اصطلاح‌های تنیس نام یک نقطه از زمین‌اند: خط زمینه، محوطهٔ سرویس، راهروی دونفره. فورهند (forehand) : ضربه از سمت راکت‌دستِ بازیکن، که معمولاً قوی‌ترین ضربهٔ او است. بک‌هند (backhand) : ضربه از سمت مخالف دست راکت، با یک یا ۲ دست. ولی (volley) : زدن توپ در هوا و پیش از برخورد به زمین، معمولاً نزدیک تور. اسمش (smash) : ضربهٔ محکم بالای سر روی توپ بلند حریف، شبیه آبشار در والیبال. دراپ‌شات (drop shot) : ضربه‌ای کوتاه و نرم که توپ را درست پشت تور می‌اندازد تا حریفِ عقب‌ایستاده نرسد. لاب (lob) : توپ بلند از بالای سر حریفی که به تور آمده است. اسلایس (slice) : ضربه با چرخش به عقب که توپ را کم‌ارتفاع و کند نگه می‌دارد. تاپ‌اسپین (topspin) : چرخش رو به جلو که توپ را بالای تور می‌برد و سریع پایین می‌کشد. پسینگ‌شات (passing shot) : ضربه‌ای که از کنار حریفِ حاضر در تور رد می‌شود. رالی (rally) : رد و بدل شدن پیاپی توپ بین ۲ بازیکن تا پایان یک امتیاز. وینر (winner) : ضربه‌ای که حریف حتی به آن نمی‌رسد و امتیاز را تمام می‌کند. آنفورس ارور (unforced error) : خطای بی‌دلیل، یعنی بازیکن بدون فشار حریف توپ را به تور یا بیرون می‌زند. زمین و داوری بخشی از اصطلاح‌ها به خطوط زمین و تصمیم‌های داور برمی‌گردد. جنس زمین هم روی سرعت توپ اثر مستقیم دارد و در راهنمای انواع سطح زمین تنیس جداگانه بررسی شده است. بیسلاین (baseline) : خط انتهایی زمین؛ بیشتر تنیس‌بازان امروزی از پشت همین خط بازی می‌کنند. سرویس باکس (service box) : مستطیلی نزدیک تور…

نویسنده: تحریریه تنیکس